Kornea nakli: yalnızca hastalıklı olanı değiştirmek
Tam kat nakil artık tek seçenek değil; tekniklerle birlikte beklentiler de yükseldi.
Kornea, gözün renkli kısmının önündeki saydam tabakadır — saatin camına benzetilebilir. Saydamlığını yitirdiğinde ya da şekli düzeltilemeyecek kadar bozulduğunda, vericiden alınan saydam kornea dokusuyla değiştirilebilir.
Türkiye’de kornea naklinin en sık nedenleri keratokonus, psödofakik büllöz keratopati — katarakt ameliyatı sonrası kalıcı kornea ödemi — ve kornea yaralanmalarıdır. Kalıtsal kornea distrofileri ve herpetik keratite (göz uçuğu) bağlı lekeler de bu yolla tedavi edilir.
Tam kat nakil
Penetran (tam kat) naklide korneanın tüm kalınlığı değiştirilir. Hastalık tüm tabakaları tutmuşsa doğru ameliyat hâlâ budur.
Kesi standart teknikle ya da femtosaniye lazerle yapılabilir; lazer, verici ve alıcı kenarlarının düz kenarlı basit bir disk yerine birbirine uyumlu profillerle kesilmesini sağlar.
DALK — ön tabakaların nakli
Derin ön lameller keratoplastide (DALK) korneanın ön tabakaları değiştirilir; hastanın kendi en iç tabakası olan endotel yerinde bırakılır.
DALK en çok keratokonusta, kornea yaralanmalarında ve kalıtsal distrofilerde uygulanır. Tüm kornea nakillerinde olduğu gibi doku uyumu gerekmez — kornea normalde damarsızdır.
DMEK — yalnızca en iç tabakanın nakli
Hastalık endotelle sınırlıysa — katarakt ameliyatı sonrası gelişebilen kalıcı kornea ödemi (büllöz keratopati) ya da kalıtsal distrofilerde olduğu gibi — yalnızca o tabakanın değiştirilmesi yeterlidir. DMEK’te hastalıklı endotel soyulur ve yerine vericinin endoteli nakledilir; hastanın korneasının geri kalanına dokunulmaz.
Başarı artık ne demek
Geçmiş yıllarda dokunun saydam kalması ve hastanın gözlük ya da kontakt lensle iyi görmesi başarılı sayılırdı. Bugün beklentiler çok daha yüksek: nakledilen doku saydam kalmalı ve gözlüksüz, kontakt lenssiz de iyi görüş sağlamalıdır.
Güncel teknikleri belirleyen de bu değişimdir — tam kat yerine katmanlı (lameller) nakiller, kesilerde femtosaniye lazer, doku reddini önleyici damlalarda çoğalan seçenekler ve nakil sonrasında kalan miyopi ve astigmatizmayı düzeltmek için kişiye özel lazer tedavileri.
Gözlerinizi değerlendirelim
Göz numarası geçmişinizi, önceki göz raporlarınızı ve varsa kornea görüntülemelerinizi gönderin; İstanbul’da yüz yüze ya da görüntülü görüşmeyle size özel bir değerlendirme yapılsın.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin ya da kişiye özel tıbbi önerinin yerini tutmaz.