Bilgisayara bakma sendromu: çağın meslek hastalığı
Sorun ekranın kendisi değil; ekranın karşısında göz kırpmayı unutmanız.
Yaklaşık 30–35 yıl önce bilgisayarlar iş yerlerinde bir devrim yarattı. Ofis işi daha önce daktilo, dosyalama, okuma ve yazmadan oluşuyordu — her biri biraz farklı bir duruş ve bakış yönü gerektiriyor, aralarında doğal bir mola yaratıyordu. Bilgisayarlar bu işlerin hepsini, tek bir ekranın karşısında kıpırdamadan yapılan tek bir işte topladı.
Verimlilik arttı. Bununla birlikte artık “bilgisayara bakma sendromu” denecek kadar yaygınlaşan şikâyetler de arttı: gözlerde ağrı, yorgunluk, rahatsızlık, kızarıklık, bulanık ve çift görme — gözlerin dışında da baş, boyun, omuz ve sırt ağrıları.
Gözler neden kurur
Göz yüzeyinde kuru noktalar oluşmasının temel nedeni, ekran karşısında göz kırpma hızının düşmesidir. Daha seyrek göz kırpmak, gözyaşı tabakasının daha seyrek yenilenmesi ve kırpmalar arasında dağılması demektir.
Göz kuruluğu telafi etmeye çalışırken refleks bir sulanma da gelişebilir — ekran kullanıcılarının çoğunun aynı anda hem yanmadan hem sulanmadan söz etmesinin nedeni budur.
Ofis ortamı durumu ağırlaştırır
Klimalar, kâğıt tozu, lazer yazıcı ve fotokopi tonerleri; ortamı kurutur ve korneayı rahatsız eden kimyasal bir dengesizlik yaratır.
Bakış yönü de önemlidir. Kâğıttan okurken genellikle aşağı bakarız; göz kapakları göz yüzeyinin önemli bir bölümünü örter ve buharlaşmayı sınırlar. Ekrandan okurken ise genellikle ileri bakarız; kapak aralığı genişler ve gözyaşı saatlerce çok daha geniş bir alandan buharlaşır.
Gerçekten ne işe yarar
Ortam aydınlatmasının fazla olmaması, ekranın 35–40 cm uzakta durması, saatte üç kez başı ekrandan kaldırıp uzağa bakmak, ofis havasını nemlendirmek ve gözlük kullananlarda camların antirefle olması belirtileri azaltır.
Gözyaşı tabakası zaten dengesizse, suni gözyaşı damlaları göz doktoruna danışılarak kullanılmalıdır; yılda bir göz muayenesi olmak da önerilir.
Gözlerinizi değerlendirelim
Göz numarası geçmişinizi, önceki göz raporlarınızı ve varsa kornea görüntülemelerinizi gönderin; İstanbul’da yüz yüze ya da görüntülü görüşmeyle size özel bir değerlendirme yapılsın.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin ya da kişiye özel tıbbi önerinin yerini tutmaz.