Çocuklarda miyopi: neden başlar, ne anlama gelir
Erişkinlikte tedavi edilebilir — ama çocuklukta ilerlemesini yavaşlatmak hâlâ daha zor olan sorundur.
Miyopi, göz hekimliğinde en sık karşılaşılan göz kusurlarından biridir. Avrupa ve Amerika’da toplumun yüzde 30–40’ı, Asya’da ise yüzde 70–90’ı miyoptur.
Erişkinlerde miyopi lazerle tedavi edilebilir. Ancak ilerlemesini baştan durdurmak konusunda bilim çok daha az yol alabilmiştir.
Neden gelişir
Miyop bir gözde göz küresi olması gerekenden uzundur; bu yüzden ışık retinanın üzerinde değil, önünde odaklanır. Hem kalıtımın hem de çevresel etkenlerin rol oynadığı düşünülmektedir.
Aşırı okuma ve bilgisayar oyunları da dahil uzun süreli yakın çalışma, miyopiyi başlatabilen ya da hızlandırabilen çevresel risk etkenleridir.
Ne zaman başlar
Miyopi doğuştan olabileceği gibi, erişkinlikte — 20 yaşından sonra — da başlayabilir. Ama okul miyopisi denen tablo 7–16 yaşları arasında başlar.
Anne ve baba gözlük kullanıyorsa çocuğun da mutlaka gözlüğe ihtiyacı olur mu? Hayır — söz konusu olan bir kesinlik değil, genetik bir yatkınlıktır. Ancak yatkın bir çocukta sürekli yakına bakmak miyopiyi ortaya çıkarabilir.
Zekâ meselesi
Pek çok çalışma, miyopların zekâ katsayısının (IQ) miyop olmayanlardan 7–8 puan yüksek olduğunu göstermiştir; ailelerde de benzer sonuçlar bulunmuştur: miyop kardeşlerin zekâ katsayısı, miyop olmayan kardeşlerinden yüksektir. Miyop çocukların okul başarısı da daha yüksek bulunmuştur.
İki açıklama vardır. Ya miyopi ve zekâ genleri aynı kromozom üzerinde birlikte kalıtılıyor ya da daha zeki çocuklar okumaya daha çok vakit ayırıyor — ve okumak miyopi oluşturuyor. İstatistikler bu ikisini birbirinden ayırt etmez.
Gözlükler sürekli takılmalı mı?
Çocukluk ve ergenlik döneminde evet — sürekli takılması önerilir. Gözlük takılmazsa numaraların daha hızlı ilerlediği düşünülmektedir.
Numaralar genellikle 18 yaşına kadar ilerler; ilerlemenin en hızlı olduğu dönem kızlarda 9–10, erkeklerde 11–12 yaşlarıdır. Lazer tedavisi en erken 18 yaşında, numaralar son bir yıldır sabitse yapılabilir.
Gözlerinizi değerlendirelim
Göz numarası geçmişinizi, önceki göz raporlarınızı ve varsa kornea görüntülemelerinizi gönderin; İstanbul’da yüz yüze ya da görüntülü görüşmeyle size özel bir değerlendirme yapılsın.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin ya da kişiye özel tıbbi önerinin yerini tutmaz.