მშრალი თვალის სინდრომი

მშრალი თვალის სინდრომის მიზეზები

მშრალი თვალის სინდრომი გამოწვეულია ან ცრემლის ნაკლები გამოყოფით, ან არსებული ცრემლის ზედმეტი აორთქლებით.

1. ცრემლის ნაკლები გამოყოფა

ცრემლის ნაკლები გამოყოფა შეიძლება გამოწვეული იყოს რევმატიული დაავადებით, რომელსაც შეგრენის სინდრომი ეწოდება. თვალის სიმშრალესთან ერთად შეგრენის სინდრომი პირის სიმშრალესაც იწვევს. შეგრენის სინდრომის დროს ცრემლის ჯირკვალი უცნობი მიზეზით გამოწვეული ანთებითი რეაქციით ზიანდება. შეგრენის სინდრომი შეიძლება სხვა რევმატოლოგიურ დაავადებებთან ერთადაც გვხვდებოდეს.

როდესაც ცრემლის შემცირებული გამოყოფა შეგრენის სინდრომით არ არის გამოწვეული, ის შემდეგი მდგომარეობების შედეგია:

• ასაკის მატება
• ცრემლის ჯირკვლის დამაზიანებელი დაავადებები (მაგ., ჩიყვის ის ფორმა, რომელიც თვალს აზიანებს)
• ცრემლის ჯირკვლის სადინრების დახშობა (მაგ., თვალის ისეთი დაავადებები, როგორიცაა ტრაქომა)
• ზოგიერთი ნევროლოგიური დაავადება (მაგ., რაილი-დეის სინდრომი)

2. არსებული ცრემლის ზედმეტი აორთქლება

ზედმეტ აორთქლებას იწვევს ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა კონტაქტური ლინზების ტარება და კომპიუტერის გამოყენება. წამწამების ძირში მდებარე ცხიმოვანი ჯირკვლების სეკრეციის პრობლემებიც ცრემლის ცხიმოვანი კომპონენტის უკმარისობას იწვევს და, შედეგად, ზედმეტ აორთქლებას.

მშრალი თვალის სინდრომის სიმპტომები

• ჩხვლეტა
• უცხო სხეულის შეგრძნება
• წვა
• წებოვანი გამონადენი
• მხედველობის დაბინდვა
• სიწითლე
• სინათლისადმი მგრძნობელობა
• დაღლილობის შეგრძნება

დიაგნოსტიკა

• ცრემლის აპკის დაშლის დრო: ნორმაში ცრემლი ყოველი დახამხამების შემდეგ თვალის ზედაპირზე სულ მცირე 10 წამის განმავლობაში უნდა რჩებოდეს. თუ ზედაპირზე 10 წამზე ადრე ჩნდება ცრემლით დაუფარავი მშრალი უბნები (ანუ ცრემლის აპკი იშლება), ეს პათოლოგიაა და ცრემლის უკმარისობაზე მიუთითებს.
• შირმერის ტესტი: თვალის საანესთეზიო წვეთებით გაყუჩების შემდეგ ქვედა ქუთუთოებზე მილიმეტრებად დაყოფილ ქაღალდის ზოლებს ათავსებენ. ხუთი წუთის შემდეგ ქაღალდის ზოლი სულ მცირე 10 მმ-ზე უნდა იყოს დასველებული. 5 მმ-ზე ნაკლები დასველება მშრალი თვალის სინდრომს ნიშნავს.
• თვალის ზედაპირის შეფასება სხვადასხვა საღებავით: თვალის ზედაპირზე იყენებენ ისეთ საღებავებს, როგორიცაა ფლუორესცეინი ან როზ ბენგალი (rose bengal). ეს საღებავები ღებავს ზედაპირის მშრალ უბნებსა და სიმშრალის გამო აქერცლილ უჯრედებს. შეღებვის არსებობა და ხარისხი მშრალი თვალის სინდრომსა და მის სიმძიმეზე მიუთითებს.

მკურნალობა

• ზოგადი ზომები: სათავსების დატენიანება, რადიატორებზე წყლით სავსე ჭურჭლის დადგმა, ცივი ორთქლის დამატენიანებლების გამოყენება და ა. შ.
• ხელოვნური ცრემლის წვეთები: თვალს ატენიანებს. კონსერვანტების არშემცველ წვეთებს არანაირი ტოქსიკური ზემოქმედება არ აქვს.
• ცრემლის გამოყოფის გამაძლიერებელი წვეთები: ეს წვეთები ცრემლის მეტი რაოდენობით გამოყოფას უზრუნველყოფს.
• პუნქტუმის საცობები: ცრემლი ცხვირისკენ მიედინება ზედა და ქვედა ქუთუთოების შიდა მხარეს მდებარე ხვრელებით, რომლებსაც „ცრემლის წერტილები“ (punctum) ეწოდება. სწორედ ამიტომ გვდის ცხვირიდან ტირილის დროს — ცრემლი ამ გზით ცხვირში გადადის. მშრალი თვალის მქონე ადამიანებში ცრემლის წერტილებში საცობებს ათავსებენ, რაც არსებული ცრემლის ცხვირში ჩადინებას აფერხებს. ამგვარად, ცრემლი თვალის ზედაპირზე რჩება.